Hızla gelişen teknoloji, günün koşullarına göre değişen örf ve adetler, yeni bayramları kapımıza dayadı. Kadıköy, bir zamanlar İstanbul’da en görkemli bayramların yaşandığı nostalji şehriydi. Yeldeğirmeni’nden Moda’ya, Fenerbahçe’den Bostancı’ya bayram gibi bayram vardı. Günümüzün koşullarında eski bayramlar, hatıralarda kaldı.
MAYTAPLAR, SOKAK OYUNLARI, HARÇLIK KUYRUKLARI…
Tüm İstanbul’da olduğu gibi Kadıköy’de de bayramın sembolü, çocuklar ve ziyaret edilen yaşlılardı. Halkın tüm gelir kesimlerinde “bayram bilinci” hâkimdi. Moda ve Fenerbahçe’de elit aileler, dar gelirli ailelerin çocuklarını kapılarından çevirmezlerdi. Yeldeğirmeni, Rasimpaşa ve Hasanpaşa gibi semtlerden Moda ve Fenerbahçe gibi elit semtlerin sokaklarını gezmeye giden yaramaz çocuklar, genel olarak harçlıklarını maytap ve torpil adı verilen küçük çaplı eğlence patlayıcıları ile geçirirdi. Kapılarda harçlık kuyruğunda eli boş dönmeyen çocuklar; paralarını ceplerine, şekerlerini ise keselerine yerleştirirlerdi. Çelik çomak, misket, kuyu kazmaca, saklambaç ve kaymak gibi oyunlar, çocukların vazgeçilmeziydi.
EN GÜZEL KIYAFETLERİ İLE…
Kadıköylüler, kıyafetlerine de bir hayli düşkündü. Hangi gelir kesiminden olursa olsun, imkânlarınca en güzel kıyafetleri ile sokağa çıkan Kadıköylülerin ilk adresi Rıhtım, Bahariye, Bağdat Caddesi ve Fenerbahçe olurdu.
MODERN YAŞAM BAYRAMLARI DEĞİŞTİRDİ…
Günümüze bakıldığında “eski bayram ruhunun” kalmadığını açık bir şekilde görmek mümkün… Yoğun iş temposu ve dönemin getirdiği yaşam tarzı, bayramlarda daha çok tatil anlayışını ön plana çıkardı. İstanbul’da çoğunlukla tatilci ailelerin ağırlık kazandığı ilçeler arasında Kadıköy de yer alıyor. Yine Kadıköy ile birlikte Şişli, Beşiktaş, Bakırköy, Ümraniye ve Ataşehir gibi ilçeler de tatilcilerin bir hayli fazla olduğu yerler olarak dikkat çekiyor. Günümüzde özel bayram paketleri ve tur olanaklarının bir hayli yaygın olması, uzun tatil sürecini değerlendirmek isteyenler için fırsata dönüşüyor. Harçlık çalmak için kapıyı çalacak bir çocuğu ise, yanıtsız kalan ziller karşılıyor. Haliyle günümüzde, megakentin getirdiği fiziki ve manevi koşullar nedeniyle kapı kapı harçlık toplama adeti rafa kalktı.
TEKNOLOJİ KUŞAĞI İÇİNE KAPANDI…
Yine teknolojinin beraberinde getirdiği olağanüstü koşullar ve kolaylıklar, yeni bir nesli günümüze taşıdı. Çocuklar ve gençlerin bilgisayar başında geçirdiği hatrı sayılır zaman dilimi, sosyal yaşamlarının önemli bir parçası haline geldi.
