“Çamur atma, çamura yatma, çamur gibi” derler ya; dünyanın en güzel karışımlarından birine haksızlığın başlangıcı bu olsa gerek… “Gerçek çömlek” sanatının belki de son temsilcisi Kadıköy’de yaşıyor.
Moda’nın dik yokuşlarından çıkarken yolunuz Şair Latifi Sokak’a düştüğünde, butik bir sanat köşesinin nazik davetiyle karşılaşıyorsunuz. Camekanda irili ufaklı çömlekler, “İçeri gelir misin” dercesine göz kırpıyor ve bir anda kendinizi çömlekler diyarında buluyorsunuz.
ÇAMURLU DÜŞLER…
Teknoloji el emeğini yok etme noktasına ulaşsa da, 45 yıldır çömleklerle iç içe yaşayan Mehmet Usta direnmeye karar vermiş. Babasından miras kalan mesleğini yaşatma azmi önce Kadıköylülerin, sonra tüm İstanbulluların desteğiyle karşılık bulmuş. Çamurlu Düşler Çömlek Atölyesi, “gerçek emeğin” kıymetini bilenlerin uğrak noktası olmuş. Hani hep teknoloji suçluymuş gibi algılanır ya, Mehmet Usta öyle düşünmediğini açık açık belli ediyor. Tamamı insan emeği ve el yapımı konsepti ile Moda’daki küçük atölye, Türkiye’de çömlekçiliğin sembolü haline dönüşmüş.
BABASININ İZİNDEN…
Bodrum Gümbet’te yaşayan babası Şükrü Usta, yaşı iyiden iyiye ilerleyince 6 yıl önce mesleğini bırakmış. Babasının izinden gitmeye karar veren çömlek ustası Mehmet Yılanlı, 51 yaşını karşıladığı bugünlerde çamur ve çömleği anlattı:
TEKNOLOJİYE TESLİM OLMAYACAĞIM…
“Elbette teknoloji karşıtı değilim, ancak fabrikasyon üretimler bugün çömlek sanatını kısmen de olsa etkiledi. Gerçek çömleğin kıymetini bilen, el emeğini tercih ediyor. Ben elektrikli torna bile kullanmıyorum. Yüzyıllar önce olduğu gibi, ayak çarkı ile… Çamuru da kendim yapıyorum; ellerimle, hissederek… Kalıp kesinlikle kullanmıyorum. Toprak, hislerinle şekil bulur. Teknolojiye teslim olmayacağım.
İNSANLAR ÖZÜNE DÖNÜYOR…
Teknolojik gelişmelerin farklı bir etkisi de var; insanlar özünü, doğayı özlüyor. Son yıllarda eskilere dönüş başladı. Toprağı, camı yeniden keşfettiler. Her şeyin insan emeğiyle yapıldığında değerinin, kalitesinin ve farkının farkına vardılar. Modalılar, Kadıköylüler, İstanbullular ya da her yerden… Çamuru sorduklarında, istediklerinde büyük mutluluk duyuyorum. El emeği oldukça zahmetli, ama çabalarının karşılığını aldığını görmek güzel… Bir çömlek ortalama üç saatte şekilleniyor, parçalarının birleştirilmesiyle birlikte 5-6 günde hazır hale geliyor.
ESKİLER BİLİR, ÇAMUR GÜZELLEŞTİRİR…
Çamur aslında huzurdur, mutluluktur, sağlıktır, güzelliktir. Dokunduğunda elektriğini atar, rahatlar, nefes aldığını hissedersin. Karşısına geçip biraz anlamını verdiğinde mutlu olursun. Yüzüne sürdüğünde güzelleşir, varsa hastalığını uğurlarsın. Bir de beğenmediğin o çamurla, güzelleşirsin…”
