İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, yıllar sonra ilk kez Osmanlı dönem müziği eğitimi vermeye başlıyor. Usta müzisyen Gönül Paçacı’nın çabalarıyla kurulan “Osmanlı Dönemi Karşılaştırmalı Müzik Lisans Programı” ön kayıt dönemi 10 Ağustos’ta bitecek, yetenek sınavları ise 28–29 Ağustos’ta gerçekleşecek.
Tarihi Osmanlı Devleti’ne dayanan İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuvarı, 1926 yılında “Türk müziği alaturka eğitimin yasaklanması” kararıyla eğitim sistemini tamamen Batı’ya ve Batı müziğine çevirmişti. Yıllar içinde Türk müziğinin toplumla derunî bağlarını kaybetmesine sebep olan bu yasaklar, 1975 yılında tamamen kaldırılsa da, İstanbul Üniversitesi bugüne kadar kendi tabularını yıkamadı.
86 yıl sonra ilk kez Türk müziği eğitimini akademik alanda vermek için, Devlet Konservatuvarı Müzikoloji Bölümü Geleneksel ve Modal Müzikler Anabilim Dalı’nın bünyesinde “Osmanlı Dönemi Karşılaştırmalı Müzik Lisans Programı” açıldı. Bu yıl ilk öğrencilerini alacak olan bölümün ön kayıtları 10 Ağustos’ta sona erecek.
Osmanlı Dönemi Karşılaştırmalı Müzik Lisans Programı öğrencileri, Osmanlıca öğrenecek ve Osmanlıca müzik kaynaklarını okuma imkânına sahip olacaklar. Öğrenciler; eski notasyon sistemlerinin öğretimi, eski nazarî sistemlerin geleneğini okuma, bugüne kadar olan nota yazım şekilleri, Türk müziği-Batı müziği solfeji, nazariyat ve usul dersleri görecekler. Bu teorik derslerin dışında kanun, ney, ud, klasik kemençe, tambur, kudüm gibi müzik aletleri ile müzik icrasını öğrenecek, talep edilmesi halinde rebab ve santur dersleri de alabilecekler.
Bölümde Münip Utandı, Fikret Karakaya ve Leonidas Asteris gibi alanında usta isimler ders verecek. Mezun olan öğrenciler, yetenekleri doğrultusunda icracı olabilecekleri gibi müzikle ilgili kurum ve kuruluşlarda araştırmacı olarak da çalışabilecekler. Kültür Bakanlığı, TRT ve İstanbul Üniversitesi bünyesinde faaliyet gösteren Osmanlı Dönemi Müziği Uygulama ve Araştırma Merkezi (OMAR) de bölüm mezunlarının görev alabileceği alanlar.
“Bu bölüme ihtiyaç vardı…”
OMAR Müdürü ve Türk Musikisi İcra Heyeti Şefi Gönül Paçacı’nın yoğun gayretiyle kurulan Osmanlı Dönemi Karşılaştırmalı Müzik Lisans Programı’nın açılabilmesi için yıllardır girişimlerde bulunulmuş. Ancak bu çabalar, İstanbul Üniversitesi Rektör Danışmanı Doç. Dr. Faik Çelik’in katkılarıyla hayata geçebilmiş.
Müzik geçmişimizde, alanlara bilimsel bakış eksikliği ve toplumla Türk müziği arasında ciddî bir boşluk olduğunu düşünen Gönül Paçacı’ya göre; “Hem bu boşluğun ve eksiğin kapatılması, hem de bugünkü notaya çevrilmemiş eserlerin Türk milletine yeniden kazandırılması için bu bölüme ihtiyaç vardı.”
Paçacı, Müzikoloji Bölümü içinde bu bölümün açılmasını hem modern, hem de bir çatı altında farklı müzik alanlarının bulunması anlamında çok önemli buluyor ve ekliyor: “Batı orkestrasına vurmalı sazları veren ve bestekâr sultanları olan geleneğimize ilişkin daha önemli ve ciddî bir duruşumuz olmalı. Bugün, 86 yıllık arada oluşan bu açığı kapatmak için çalışıyoruz.”
