Sorun sadece çocukları menülerle beslemek değil, asıl sorun onların doğru beslenmesine yardımcı olmamaktır. Gelişmiş toplumların, çocuklarını menüler dışında tamamen de kötü beslemedikleri ortaya çıktı. Yine de durum çok iç açıcı değildir.
Biz, çocuklarımızı çok erken hızlı şişmanlatan gıdalarla tanıştırıyoruz. 12-24 aylık çocukların yüzde 18’i kurabiye, yüzde 14’ü şeker, yüzde 12’si cips tüketiyor. Buna karşılık sadece yüzde 10’u taze elma tüketiyor. 24-48 aylık çocuklarda bu oranlar daha da kötüleşiyor. Kurabiye tüketimi yüzde 25, şeker yüzde 22 ve cips tüketimi yüzde 16 seviyelerine ulaşıyor. Bu grupta elma tüketimi de yüzde 16 olarak artıyor. Bu çocukların aldıkları her 4 kilonun üçü yağdan oluşuyor.
AÇ KALMAK İYİ BİR TAVSİYE DEĞİL…
Hızlı kilo verilmesi, genelde ters tepiyor. Kaybedilen kilolar hızlıca geri alınıyor. Bunun nedeni irade yetersizliği değil, hücre ve dokulardaki biyokimyasal etkilerdir. Vücut, kilo kaybına iştahı artırarak tepki veriyor. İştahtan sorumlu olan hormon düzeyi vücutta yükseliyor. Kilo kaybı sonrasında leptin hormonu üçte iki oranda artıyor. Kısacası vücut, önceki kilonun normal olduğunu düşünüyor ve o kiloya tekrar erişmeye çalışıyor. Bu yeni bir haber değil. Yapılan çalışmalarda, hormon düzeylerinin uzun süre yüksek kaldığı anlaşılmıştır. Hormonlar konusunda henüz anlaşılamamış çok şey vardır. Kilo kaybı konusu kısa mesafeli bir koşu değil, bir maraton koşusu gibi algılanmalıdır.
YEME KONTROLÜNÜ SAĞLAYAN HORMONLAR…
Beynin hipotalamus ve sindirim sistemi arasında acıkma ve doymayı belirleyen iki hormon, leptin ve grelindir. Leptin hormonu, günlük aktivitesini yerine getirerek; besin alındığı zaman devreye girer ve tokluk hissi verir. Böylece kişi doyduğunu hissederek, dışarıdan besin alımını durdurur. Grelin hormonu, leptinin aksine açlık hissi verir. İşte obezlerde leptin hormonunun faaliyetleri azalmış, grelin hormonu ise artış göstermiştir. Yemek yenmeye başlandıkça, 20-25 dakika sonra leptin hormonu artış göstermek suretiyle harekete geçer. Bu yüzden kilo problemi yaşayanlar, atıştırdıktan sonra 15-20 dakika beklemelidir ve sonra yemelidir. Böylece az yiyerek daha çabuk tokluk hissederler.
Uzm. Dr. Sinan İBİŞ
sinanibis@flavius.com.tr
